ONE Championship là tổ chức thể thao đối kháng lớn nhất châu Á, đặt trụ sở ở Singapore, tổ chức sự kiện đầu tiên ngày 3/9/2011. Khác UFC, ONE tổ chức cả MMA, Muay Thai, kickboxing và vật khoá, đấu trong lồng tròn, chấm điểm theo cả trận thay vì từng hiệp, và kiểm tra độ ngậm nước khi cân để hạn chế ép cân. Từ năm 2023, ONE tổ chức sự kiện hằng tuần ở sân Lumpinee (Bangkok) và mở rộng sang Mỹ.
MMA châu Á trước ONE
Châu Á không phải vùng đất mới của võ tổng hợp. Nhật Bản có Shooto từ giữa thập niên 1980 và Pancrase từ 1993. Giải PRIDE ra đời năm 1997 với trận Rickson Gracie gặp Nobuhiko Takada ở Tokyo Dome, và trong khoảng mười năm là giải MMA hấp dẫn nhất thế giới, với những tên tuổi như Fedor Emelianenko, Wanderlei Silva, Kazushi Sakuraba. Năm 2007, PRIDE bị chủ của UFC mua lại rồi giải thể.
Sau PRIDE, MMA Nhật suy yếu, cho tới khi Nobuyuki Sakakibara — người từng điều hành PRIDE — lập Rizin năm 2015. Hàn Quốc có Road FC, Trung Quốc có nhiều giải nội địa. Nhưng một tổ chức đủ lớn để đưa võ sĩ châu Á đi khắp châu lục thì chưa có. ONE ra đời để lấp chỗ trống đó.
Ra đời ở Singapore
ONE được lập bởi Chatri Sityodtong, doanh nhân người Thái, từng học Muay Thai từ nhỏ và mở phòng tập Evolve MMA ở Singapore, cùng Victor Cui, người làm truyền thông thể thao. Sự kiện đầu tiên mang tên "ONE Fighting Championship: Champion vs. Champion", diễn ra tại Singapore Indoor Stadium ngày 3/9/2011. Về sau tổ chức rút gọn tên thành ONE Championship.
Cách làm của ONE từ đầu đã khác UFC: tổ chức ở nhiều thành phố châu Á như Manila, Jakarta, Kuala Lumpur, Bangkok, Tokyo, Thượng Hải; đặt võ sĩ bản địa làm trung tâm; và quảng bá bằng hình ảnh võ thuật truyền thống — tôn trọng, khiêm tốn, kỷ luật — thay vì lối khiêu khích kiểu buổi họp báo Mỹ.
Luật riêng của ONE
| Điểm | ONE Championship | UFC (Luật thống nhất) |
|---|---|---|
| Sàn đấu MMA | Lồng tròn | Lồng tám cạnh |
| Chấm điểm | Cả trận: suýt kết thúc trận, sát thương, sát thương tích luỹ, chủ động, kiểm soát | Từng hiệp theo hệ thống 10 điểm |
| Cân | Cân kèm thử độ ngậm nước, nhiều lần trong tuần thi đấu | Cân một lần, sáng hôm trước |
| Hạng cân | Cao hơn UFC một bậc với cùng tên gọi | Hạng ruồi 125 pound tới hạng nặng 265 pound |
| Gối vào đầu người nằm sàn | Từng cho phép trong MMA | Cấm |
| Các môn khác | Muay Thai, kickboxing, vật khoá, có cả trận luật hỗn hợp | Chỉ MMA |
Vì sao ONE thử độ ngậm nước
Tháng 12/2015, võ sĩ Trung Quốc Yang Jianbing qua đời ở Manila trước trận đấu của ONE, trong quá trình giảm cân. Ngay sau đó ONE bỏ cách cân truyền thống, chuyển sang yêu cầu võ sĩ đạt cân nặng trong khi cơ thể đủ nước, kiểm tra bằng tỉ trọng nước tiểu. Đó là lý do hạng cân ONE cao hơn UFC: số trên bàn cân gần với cân nặng thật của võ sĩ.
Vì sao chấm cả trận
ONE kế thừa cách nghĩ của PRIDE: một trận là một cuộc giao tranh liền mạch, người gây sát thương lớn hơn và gần kết thúc trận hơn nên được thắng, kể cả khi thua sít một hai hiệp lẻ. Cách này ít trận "thắng điểm oan" hơn theo cảm nhận người xem, nhưng cũng khó minh bạch vì không có bảng điểm từng hiệp để đối chiếu.
Không chỉ MMA
Năm 2018, ONE mở ONE Super Series cho Muay Thai và kickboxing, mời những võ sĩ đứng đánh hàng đầu thế giới. Đây trở thành bản sắc riêng của tổ chức: một đêm thi đấu có thể vừa có trận MMA, vừa có Muay Thai đeo găng nhỏ, vừa có kickboxing, vừa có vật khoá.
Từ tháng 1/2023, ONE hợp tác với sân Lumpinee ở Bangkok — một trong hai sân Muay Thai danh tiếng nhất Thái Lan — tổ chức ONE Friday Fights hằng tuần. Với nhiều võ sĩ Muay Thai trẻ, đây là đường vào hợp đồng quốc tế. ONE còn có những trận "luật hỗn hợp", như trận Demetrious Johnson gặp Rodtang Jitmuangnon tháng 3/2022: hai hiệp đầu luật Muay Thai, hai hiệp sau luật MMA. Johnson thắng bằng đòn khoá ở hiệp hai — hiệp MMA đầu tiên của trận.
Những gương mặt làm nên ONE
| Võ sĩ | Quốc gia | Dấu ấn |
|---|---|---|
| Demetrious Johnson | Mỹ | Năm 2018 chuyển từ UFC sang ONE trong một cuộc trao đổi lấy Ben Askren; vô địch giải đấu loại hạng ruồi 2019; giành đai năm 2022 |
| Angela Lee | Singapore / Mỹ | Giành đai hạng nguyên tử năm 2016 khi 19 tuổi, gương mặt của MMA nữ châu Á |
| Stamp Fairtex | Thái Lan | Giành đai ở cả ba môn: Muay Thai, kickboxing và MMA |
| Rodtang Jitmuangnon | Thái Lan | Nhà vô địch Muay Thai hạng ruồi, nổi tiếng chịu đòn và áp sát không ngừng |
| Martin Nguyen | Úc, gốc Việt | Năm 2017 là người đầu tiên của ONE giữ đai hai hạng cùng lúc: hạng lông và hạng nhẹ |
| Đội Team Lakay | Philippines | Phòng tập ở Baguio, nhiều nhà vô địch ONE như Eduard Folayang |
Johnson là trường hợp đặc biệt: anh từng bảo vệ đai hạng ruồi UFC 11 lần liên tiếp, kỷ lục của UFC, rồi sang ONE thi đấu ở độ tuổi ngoài 30. Việc một nhà vô địch UFC chọn ONE được xem là tín hiệu tổ chức châu Á đã đủ tầm.
Điểm chung của nhiều ngôi sao ONE là họ không nổi lên chỉ nhờ MMA. Stamp Fairtex và Rodtang đến từ Muay Thai, nơi võ sĩ Thái thường bắt đầu thi đấu từ tuổi thiếu niên và có hàng chục, thậm chí hàng trăm trận trước khi tới ONE. Khi được đưa vào cùng một đêm thi đấu với MMA, họ kéo theo khán giả Muay Thai vốn rất đông ở Đông Nam Á. Đó là lợi thế mà một tổ chức chỉ làm MMA khó có được ở khu vực này.
Mở ra ngoài châu Á
Năm 2022, ONE ký hợp đồng phát sóng với Amazon Prime Video ở Mỹ. Sự kiện đầu tiên trên nền tảng này, tháng 8/2022 ở Singapore, có trận Demetrious Johnson knock-out Adriano Moraes bằng gối bay để giành đai. Tháng 5/2023, ONE tổ chức sự kiện đầu tiên trên đất Mỹ ở bang Colorado. ONE cũng thường công bố số liệu khán giả rất lớn; những con số này do chính tổ chức đưa ra và khó kiểm chứng độc lập, nên đọc với chút thận trọng.
Góc nhìn hôm nay: xem ONE thế nào
Xem ONE với con mắt của người quen UFC dễ bị hẫng ở hai chỗ: hạng cân nghe giống mà số khác, và kết quả điểm đôi khi trái với cảm nhận từng hiệp. Hiểu hai luật này trước, trận đấu sẽ dễ đọc hơn nhiều.
- Khi xem trận chấm điểm, hãy hỏi "ai gần kết thúc trận hơn, ai gây sát thương nhiều hơn cả trận", thay vì đếm hiệp.
- Nếu đến Bangkok, xem ONE Friday Fights ở sân Lumpinee là cách gặp Muay Thai đỉnh cao và không khí sân đấu truyền thống trong cùng một tối.
- So một trận Muay Thai của ONE với một trận ở sân Rajadamnern: găng, luật ôm ghì và chấm điểm có nhiều điểm khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
ONE Championship là gì?
ONE Championship là tổ chức thể thao đối kháng có trụ sở ở Singapore, lập năm 2011, tổ chức MMA, Muay Thai, kickboxing và vật khoá. Đây là tổ chức lớn nhất châu Á trong lĩnh vực này.
Ai sáng lập ONE Championship?
ONE được sáng lập bởi Chatri Sityodtong, doanh nhân người Thái và chủ phòng tập Evolve MMA ở Singapore, cùng Victor Cui. Sự kiện đầu tiên diễn ra ngày 3/9/2011 tại Singapore Indoor Stadium.
ONE Championship khác UFC thế nào?
ONE đấu trong lồng tròn, chấm điểm cả trận chứ không theo từng hiệp, kiểm tra độ ngậm nước khi cân, và tổ chức thêm Muay Thai, kickboxing, vật khoá. UFC chỉ tổ chức MMA, dùng lồng tám cạnh và hệ thống 10 điểm từng hiệp.
Vì sao hạng cân ONE nặng hơn UFC?
Vì ONE buộc võ sĩ đạt cân khi cơ thể đủ nước, không cho ép cân kiểu rút nước. Do đó giới hạn từng hạng được đặt cao hơn, ví dụ hạng nhẹ ONE là 77,1 kg, bằng hạng bán trung UFC.
Có võ sĩ gốc Việt nào vô địch ONE không?
Có. Martin Nguyen, võ sĩ gốc Việt mang quốc tịch Úc, năm 2017 trở thành người đầu tiên trong lịch sử ONE giữ đai hai hạng cân cùng lúc, hạng lông và hạng nhẹ.